در دیدار اخیر رهبر معظم انقلاب با مسئولان نظام، یکی از محورهای کلیدی بیانات ایشان، ضرورت اصلاح نظام ارزی کشور و تقویت پول ملی بود.
ایشان در این باره فرمودند: حتی اگر فرمولی وجود داشته باشد که کاهش تورم را به دنبال داشته باشد اما منجر به افزایش نرخ ارز شود، این سیاست قابل قبول نیست. زیرا اگر پول ملی تضعیف شود، قدرت خرید مردم، بهویژه اقشار ضعیف، کاهش خواهد یافت و حتی در صورت کاهش تورم، معیشت مردم آسیب میبیند.
تحلیل محافل کارشناسی از بیانات رهبری
سخنان روز گذشته رهبر انقلاب در محافل اقتصادی و کارشناسی با واکنشهای مختلفی همراه شد. تأکید ایشان بر لزوم اصلاح سیاستهای ارزی و جلوگیری از تضعیف پول ملی، حاکی از توجه ویژه به آثار اقتصادی این تصمیمات بر معیشت مردم است.
سیاست افزایش نرخ ارز برای جبران کسری بودجه مردود است
رهبر معظم انقلاب به سیاستی اشاره کردند که در آن حذف ارزهای ترجیحی و حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز، با هدف کنترل تورم انجام شد. سیاستی که در سال ۱۴۰۱ اجرایی شد اما نهتنها باعث بهبود شرایط اقتصادی نشد، بلکه ارزش پول ملی را کاهش داد و در نهایت نیز تأثیر مطلوبی بر کنترل تورم نداشت.
برخی معتقدند که حذف ارز ترجیحی، منابع ریالی قابلتوجهی را در اختیار دولت قرار میدهد تا کسری بودجه را جبران کند و از این طریق بتواند تورم را مهار سازد، اما در عمل مشخص شد که این رویکرد به رشد شدید نرخ ارز و افزایش فشار اقتصادی بر مردم منجر شد.
ارزش پول ملی، فقط اقتصادی نیست؛ بلکه آبروی کشور است
برخی سیاستگذاران بر تزریق ارز مازاد نفتی به نرخ رسمی تأکید دارند تا کسری تراز تجاری منفی جبران شود. اما تجربه نشان داده که این سیاستها نهتنها منجر به برچیده شدن رانت نشد، بلکه به افزایش نرخ ارز در بازار غیررسمی و کاهش قدرت خرید مردم انجامید.
رهبر انقلاب در این دیدار تصریح کردند که حفظ ارزش پول ملی فقط به قدرت خرید مردم مربوط نمیشود، بلکه به اعتبار و آبروی کشور نیز ارتباط دارد.
کنترل تورم از مسیر کاهش تقاضای اقشار ضعیف، سیاستی باطل است
یکی دیگر از نکات مهمی که از سخنان رهبر انقلاب برداشت میشود، نقد سیاست کنترل تورم از طریق کاهش تقاضای اقشار کمدرآمد است. نمونه این رویکرد در آرژانتین مشاهده شد، جایی که افزایش چند برابری نرخ ارز، تورم ماهانه را کاهش داد اما در مقابل، سطح رفاه مردم بهشدت افت کرد.
رهبر معظم انقلاب، چنین سیاستهایی را مردود و برخلاف اصول انقلاب اسلامی دانستند، چرا که یکی از ارکان اصلی نظام، حمایت از معیشت اقشار ضعیف و جلوگیری از فشار اقتصادی بر آنان است.
